Jij als ondernemer wilt keuzes op je site maken op basis van bewijs, in plaats van op smaak of het gevoel van de dag. In deze gids lees je hoe A/B-testen werkt, wat je test, hoeveel bezoekers je nodig hebt en hoe lang een test loopt.
Wat A/B-testen is en wat het bewijst
A/B-testen, ook split test genoemd, betekent dat je twee versies van een pagina of onderdeel tegelijk laat zien aan verschillende bezoekers. Versie A is je huidige pagina, versie B de aangepaste. Daarna meet je welke versie beter scoort op één doel dat je vooraf kiest, zoals een verstuurd offerteformulier.
Het woord tegelijk maakt het verschil. Draai je de oude versie in mei en de nieuwe in juni, dan meet je het weer, de vakanties en je concurrenten mee. Lopen beide versies in dezelfde weken, dan raken die invloeden A en B even hard.
Elke bezoeker krijgt willekeurig één versie te zien en houdt die. Zo blijft de vergelijking eerlijk.
Wat bewijs je ermee? Dat juist die ene wijziging het verschil maakt, voor jouw bezoekers op jouw site. Een tip van een vakblog of de smaak van een collega weegt daarna minder zwaar dan je eigen uitkomst.
Herken je dit? Iedereen in je team heeft een mening over de kleur van de aanvraagknop. Een test maakt van die discussie een meting.
Smaak telt minder zodra je bewijs hebt.
Wat je test bij een A/B-test op je website
Op een mkb-site lenen een paar vaste onderdelen zich goed voor een eerste test.
- Je test de kop en de belofte, bijvoorbeeld "Vakkundig schilderwerk" tegen "Je gevel binnen één week geschilderd".
- Je test de knoptekst, zoals "Verstuur" tegen "Ontvang je offerte".
- Je test het formulier, met acht velden tegen vier velden.
- Je test de volgorde van blokken, met je reviews boven je werkwijze of eronder.
- Je test bewijs dicht bij de knop, zoals drie korte reviews direct naast de aanvraagknop.
Verander per test precies één ding. Pas je tegelijk de kop, de knop en de foto aan, dan zie je hooguit dat versie B wint. Welke van de drie wijzigingen dat deed, blijft een gok.
Kies daarom het onderdeel dat het dichtst bij je doel ligt. Wil je meer aanvragen, begin dan bij het formulier of de tekst op de knop. Ideeën voor de opbouw van zo'n pagina vind je in onze stappen voor een landingspagina die klanten oplevert.
Schrijf eerst een hypothese op
Een hypothese is een korte voorspelling die je vóór de start vastlegt. Zo weet je achteraf precies waarop je de test beoordeelt.
Een vaste zin helpt daarbij, bijvoorbeeld deze. "Omdat veel bezoekers ons formulier van acht velden halverwege verlaten, verwachten we dat vier velden meer verstuurde aanvragen opleveren."
Leg naast die zin vier dingen vast.
- Je noteert wat je verandert, in één zin.
- Je noteert waarom je verwacht dat het helpt.
- Je kiest één doel, zoals het verstuurde formulier.
- Je berekent hoeveel bezoekers de test nodig heeft.
Zo voorkom je dat je achteraf het cijfer kiest dat toevallig mooi oogt. Wint versie B op klikken en verliest hij op aanvragen? Dan telt het doel dat je vooraf opschreef.
Eerst opschrijven, daarna pas testen.
Steekproefgrootte en statistisch significant
De steekproefgrootte is het aantal bezoekers dat je test nodig heeft voor een betrouwbare uitkomst. Volgens het statistische handboek van NIST, het Amerikaanse instituut voor standaarden, hangt dat aantal van drie zaken af.
- Het risico op een vals alarm, dus een winnaar zien die in werkelijkheid op toeval berust.
- Het risico dat je een echt verschil over het hoofd ziet.
- De spreiding, oftewel hoe sterk je cijfers uiteenlopen.
De tabel van NIST rekent met een risico op vals alarm van 5% en een risico van 10% om een echt effect te missen. Een half zo groot verschil vraagt dan 43 waarnemingen in plaats van 11. Het gaat om een algemeen statistisch principe, dat net zo goed voor jouw test geldt.
Stel je voor dat je een klein verschil tussen twee knopteksten wilt aantonen. Halveer je het verschil dat je zoekt, dan heb je bijna vier keer zoveel bezoekers nodig.
Volgens de onderzoekers achter ExP, het platform voor online experimenten dat bij Microsoft begon, kunnen verschillen van een fractie van 1% in belangrijke cijfers al grote zakelijke gevolgen hebben. Zulke kleine verschillen vragen een zeer gevoelige meting met veel data. Een mkb-site zoekt daarom eerder een fors verschil.
Wat betekent statistisch significant? Het verschil tussen A en B is zo groot dat toeval als verklaring onwaarschijnlijk wordt, binnen het risico op vals alarm dat je vooraf koos. Significant zegt dus iets over betrouwbaarheid. Over de grootte van je winst zegt het weinig.
Weinig bezoekers? Drie slimme routes
Twijfel je of je site genoeg bezoek heeft voor een test? Dan heb je drie routes, elk met een eigen tempo.
Test een grotere verandering
Een groter verschil vraagt minder waarnemingen, zo liet de tabel van NIST zien. Een nieuwe belofte bovenaan of een half zo lang formulier maakt meer kans op een groot verschil dan een andere tint voor je knop.
Meet hoger in de trechter
Een trechter is de route van eerste bezoek tot aanvraag. Hoger in die route gebeurt meer, zoals een klik op "Bekijk de werkwijze" of het openen van je formulier. Meet je op zo'n stap, dan heb je sneller genoeg waarnemingen.
Controleer daarna of die extra klikken doorlopen tot echte aanvragen. Een klik is een tussenstap, de aanvraag blijft je doel.
Doe eerst onderzoek
Soms levert onderzoek sneller iets op dan een test. Bel een paar recente klanten en vraag waarom ze voor jou kozen. Kijk waar bezoekers op je pagina afhaken. Een conversiescan zet die afhaakmomenten op een rij.
Meer ideeën voor een kleine site lees je in het artikel over leads uit weinig verkeer.
Met weinig verkeer test je groot of meet je eerder in de route.
Hoe lang een A/B-test loopt
Een vaste minimumduur noemt Google nergens. Volgens Google Search Central hangt de benodigde tijd onder meer af van je conversieratio en je verkeer. Je conversieratio is het deel van je bezoekers dat de gewenste actie doet.
Een goed testprogramma laat volgens dezelfde pagina van Google weten wanneer je genoeg gegevens hebt verzameld. Reken dat aantal vooraf uit en houd het aan.
Laat een test daarbij hele weken lopen. Zoekt jouw klant op dinsdagochtend hetzelfde als op zondagavond? Met hele weken tellen werkdagen en weekend voor A en B even vaak mee.
Kijk gerust tussendoor, beslis aan het eind
Kijk je elke dag en stop je bij het eerste mooie cijfer? Dan beslis je op een moment waar je berekening nooit van uitging. De rekensom van NIST gaat uit van een vast aantal waarnemingen bij een vooraf gekozen risico op vals alarm en gemist effect. Stop je eerder, dan klopt die balans nergens meer.
Tussentijds kijken mag, bijvoorbeeld om te controleren of de meting werkt. De beslissing neem je pas als het geplande aantal binnen is.
Rond een test daarna ook af. Google waarschuwt dat een experiment dat onnodig lang loopt kan overkomen als een poging om zoekmachines te misleiden.
Vijf valkuilen bij A/B-testen
Deze vijf fouten maken een uitkomst onbetrouwbaar.
- Je stopt te vroeg, nog voordat het geplande aantal bezoekers binnen is.
- Je test te veel varianten tegelijk, want met A, B, C en D krijgt elke versie een kwart van je verkeer.
- Je kiest achteraf een ander doel, omdat B op aanvragen verliest en op klikken wint.
- Je test tijdens een uitverkoop, rond de feestdagen of tijdens een radiospot en meet vooral die uitzondering.
- Je maakt een SEO-fout, zoals een verkeerde doorverwijzing die je posities kan kosten.
Plan een test daarom in gewone weken. Valt er toch een actie in je testperiode, noteer dat dan in je logboek en weeg de uitkomst met die kennis.
Kies het doel vooraf en houd het vast tot het eind.
A/B-testen en Google, zo blijft je SEO veilig
Een test raakt ook je SEO, het hoger komen in de gewone zoekresultaten van Google. Google Search Central heeft een eigen pagina over testen met een paar duidelijke spelregels.
Laat Google zien wat je bezoeker ziet
Googlebot is de robot die je pagina's leest. Laat je Googlebot andere URL's zien dan je bezoekers, dan heet dat cloaking. Volgens Google is dat in strijd met het spambeleid, ook tijdens een test. Zo'n overtreding kan je site lager in Google zetten of er zelfs uit laten verdwijnen.
Gebruik rel=canonical bij aparte URL's
Heeft elke variant een eigen URL, zet dan op elke variant een rel=canonical die verwijst richting de originele URL. Dat is een regel in de code die aangeeft welke pagina het origineel is.
Google verkiest dat boven noindex, omdat het beter past bij wat je bedoelt. Noindex is een instructie om een pagina uit de zoekresultaten te houden.
Kies een tijdelijke 302-doorverwijzing
Stuur je bezoekers van de originele URL door richting een variant? Gebruik dan een tijdelijke 302-doorverwijzing in plaats van een permanente 301.
Ruim op zodra je klaar bent
Heb je een winnaar, zet die dan vast op je pagina en haal varianten en doorverwijzingen weg. Zo voorkom je dat je test onnodig lang blijft draaien.
Google Optimize stopte in 2023
Gebruikte je vroeger de testdienst van Google zelf? Google Optimize en Optimize 360 zijn per 30 september 2023 gestopt. Experimenten die op die datum nog liepen, zijn toen beëindigd. De spelregels hierboven gelden voor elke manier van testen.
Twijfel je over canonicals of doorverwijzingen op je site? Ons team zet die techniek goed neer bij technische SEO.
Meet op een belangrijke gebeurtenis, ook per apparaat
Een test is zo betrouwbaar als de meting eronder. Kies als doel een belangrijke gebeurtenis in je meting, zoals een verstuurd offerteformulier, een tik op je telefoonnummer of een afgeronde bestelling. Onze aparte gids over Google Analytics 4 behandelt het inrichten daarvan.
Verstuur vóór de start zelf een aanvraag via versie A en via versie B. Telt je meting ze allebei, dan kan de test beginnen.
Bekijk de uitkomst daarna ook per apparaat. Volgens het CBS gebruikte 95,5% van de 12-plussers in 2025 een smartphone voor online activiteiten, tegen 83,9% in 2020. De laptop ging in die jaren van 68% richting 73,3%. De pc of desktop zakte van 38,8% tot 35,1%.
Ook het kopen zelf is in ons land gewoon geworden. In de eerste helft van 2024 zei 81% van de 12-plussers iets online gekocht te hebben, tegen 53,1% in 2014.
Een variant die op een laptop strak oogt, kan op een telefoon de knop ver omlaag duwen. Open elke versie daarom eerst op je eigen telefoon voordat de test live gaat.
Controleer elke variant eerst op een telefoon.
Van losse test tot vaste werkwijze
Eén test levert één les op. De kennis stapelt zich op als je tests op elkaar laat voortbouwen.
Houd daarom een eenvoudig logboek bij. Noteer per test de hypothese, de periode, het aantal bezoekers en de uitkomst. Ook een test die gelijk eindigt levert kennis op, want dan weet je wat je bezoekers weinig raakt.
Na een paar rondes zie je een patroon. Misschien reageren jouw klanten vooral op snelheid, of juist op zekerheid en bewijs. Hoe je groeit met de bezoekers die je nu al trekt, lees je in het artikel over groei uit je bezoekers.
Liever uitbesteden? Ons team voert A/B-testen uit als één van de werkwijzen binnen conversie-optimalisatie. In een gesprek met Dominic bespreek je welke pagina als eerste aan de beurt is en welk doel daarbij hoort.
Veelgestelde vragen over A/B-testen (FAQ)
Wat is A/B-testen?
A/B-testen, of een split test, betekent dat je twee versies van een pagina of onderdeel tegelijk aan verschillende bezoekers laat zien. Je meet welke versie beter scoort op één doel dat je vooraf kiest, zoals een verstuurde aanvraag of een bestelling.
Hoeveel bezoekers heb ik nodig voor een A/B-test?
Dat hangt af van het verschil dat je zoekt, het risico op vals alarm, het risico om een echt effect te missen en de spreiding in je cijfers. Een half zo groot verschil vraagt volgens NIST bijna vier keer zoveel waarnemingen. Met weinig verkeer test je daarom grote veranderingen.
Hoe lang moet een A/B-test lopen?
Een vaste duur noemt Google nergens. De tijd hangt af van je conversieratio en je verkeer. Laat de test hele weken lopen tot het vooraf berekende aantal bezoekers binnen is. Rond hem daarna af, want Google kan een onnodig lange test als misleiding opvatten.
Wat betekent statistisch significant?
Het verschil tussen A en B is zo groot dat toeval als verklaring onwaarschijnlijk wordt, binnen het risico op vals alarm dat je vooraf koos. Het zegt iets over de betrouwbaarheid van je uitkomst. Over de grootte van de winst zegt het weinig.
Is een split test slecht voor mijn SEO?
Volg de spelregels van Google, dan beperk je de invloed op je SEO. Laat Googlebot dezelfde URL's zien als je bezoekers, zet rel=canonical op varianten richting het origineel, gebruik een tijdelijke 302-doorverwijzing en rond de test af zodra je klaar bent.
Wat kan ik testen met een A/B-test op mijn website?
Begin bij onderdelen dicht bij je doel. Denk aan de kop en de belofte, de knoptekst, het aantal velden in je formulier, de volgorde van blokken en reviews dicht bij de knop. Verander per test precies één ding.
